اینجا شرق تهران است: زنی سوگوار هدی، مردانی حامل پیام زنان زندانی، و زنی نگران همسرش در اعتصاب غذا

 

مدرسه فمینیستی: امروز چهارشنبه اول تیرماه 1390 است. تهران از شدت داغی هوای چهل درجه و آلودگی شدید دی اکسیدکربن، انگار دارد خفه می شود. برای رسیدن به خانه هدی صابر باید سه کورس تاکسی سوار شوم تا بالاخره برسم به تهرانپارس، خیابان استخر… سروصدا و همهمه ترافیک و هوای آلوده و روسری و مانتو، و نبود کمترین نسیمی که هوا را اندکی جابجا کند، دارد کلافه ام می کند. صندلی عقب اتومبیل نشسته ام ، دوتا خانم مسن هم کنارم، شیشه را پایین تر می کشم ولی باد، آنقدر داغ است که پوست صورتم را ملتهب تر می کند. حدس می زنم که صورتم حسابی سرخ شده باشد یعنی گُر گرفته باشد… ساعت 5 بعدازظهر راه افتاده ام تا اگر شانس بیاورم بتوانم ساعت شش و نیم، منزل هدی صابر باشم… خدا را شکر می کنم که لااقل در قبر با روسری و مانتو دفن ام نخواهند کرد و با خودم می گویم جای شکرش باقی است. همانطور که فریده جمشیدی همسر هدی صابر گفت: جای شکرش باقی است که جسد همسرم را به ما دادند، می خواستند شبانه دفن اش کنند!

 

 

 

 

باری امروز ، آغاز فصل تابستان است و دقیقاَ 11 روز از مرگ ناباورانۀ هدی صابر ، و  21 روز از مرگ دلخراش هاله سحابی می گذرد. هاله در روز یازدهم خرداد (اتفاقاَ همین روز چهارشنبه بود که) ، جان باخت.  بعداز ظهر امروز قرار است برخی از شوهران زنانی که اکنون در زندان اوین محبوس هستند به دیدار خانوادۀ هدی صابر بشتابند از جمله خانواده نسرین ستوده، بهاره هدایت، مهدیه گلرو، فاطمه درویش و… و در خانه او، با همسرش «فریده جمشیدی» ، و حنیف و شریف پسران هدی، دیداری داشته باشند و به این خانواده داغدار، تسلیت بگویند و پیام همدردی همسران دربندشان را به خانواده هدی صابر اعلام نمایند.

 

 

در این دیدار حزن آلود، «رضا خندان» همسر نسرین ستوده ـ که در نبود همسرش، دو فرزند خردسال را نگهداری می کند و انگار هر روز لاغرتر هم می شود ـ سخن را آغاز کرد: هنوز نمی توانم جای خالی هدی را باور کنم. وی با بغضی در گلو، ادامه داد: همان روز یکشنبه هفته پیش که برای ملاقات نسرین به سالن ملاقات زندان اوین رفته بودم، خبر مرگ مظلومانۀ هدی صابر را شنیدم. همین جاست که «امین احمدیان» همسر «بهاره هدایت» می گوید: آن موقع ما باور نکردیم، یعنی شک داشتیم که خبر درست باشد. وحید لعلی پور، همسر «مهدیه گلرو» هم حرف او را پی می گیرد: وقتی زمان ملاقات شد و همسران مان پشت کابین قرار گرفته بودند، نخواستیم آنها را با این خبر که فکر می کردیم شایعه است نگران کنیم. اینجاست که رضا خندان می گوید: ولی همین یکشنبه که دوباره به ملاقات همسران مان رفتیم، دیگر همه دنیا می دانستند که هدی صابر دیگر در میان ما نیست.

 

رضا خندان در حالی که سعی می کرد جلوی ترکیدن بغض خود را بگیرد ادامه داد: وقتی هاله سحابی آن گونه از میان رفت، خدا را شکر می کردم که به نسرین مرخصی نداده اند چون فکر کردم حداقل شاید در زندان جایش امن تر باشد، اما وقتی هدی صابر در زندان چشم از جهان فرو بست، آن وقت فکر کردم واقعا کجای این مملکت برای همسرم امن خواهد بود.

 

 

 

 

«فاطمه آیینه وند»  همسر عبدالله مؤمنی نیز که در این دیدار حضور داشت ضمن تسلیت به خانواده صابر، و این که : راه آن شهید ادامه خواهد داشت، از وضعیت شوهرش عبدالله مؤمنی و وخامت حال او گفت که بر اثر تداوم اعتصاب غذا، و به واسطه ضعف جسمی، همین امروز به بهداری اوین منتقل اش کرده اند.

 

فاطمه آیینه وند در حالی که بغض کرده بود، به فریده جمشیدی گفت: دوشنبۀ پیش که دیگر خبر شهادت آقای صابر قطعی شده بود و ما برای ملاقات رفته بودیم، به جای حرف زدن در آن ملاقات، همه فقط گریه می کردیم، عبدالله در آن سوی کابین ملاقات و من در این سو ، … بقیه خانواده ها هم همینطور ، واقعاَ صحنه دردناکی بود که هیچ وقت فراموش نخواهم کرد.

 

 

 

 

«فریده جمشیدی» همسر هدی صابر با چهره ای غمناک و اندامی که انگار سراسر  غم دوری از شوهر است، با یازده روز پیش خیلی فرق کرده است زیرا او زنی بسیار قوی است. خانم جمشیدی در رشته کاراته ـ که ورزشی بسیار سخت است ـ کار می کرده است با این حال، خبر مرگ همسرش، جسم اش را تحلیل برده است. او ضمن تشکر از خانواده ها و کسانی که در این روز تفته و گرم، به یاد هدی بوده و به اینجا آمده اند تا یاد و خاطره او را زنده نگهدارند اظهار داشت که : پس از آن که آقای عمادالدین باقی از زندان به مرخصی آمدند و پیش ما آمدند و برایم از لحظات پایانی زندگی هدی گفتند و لحظه به لحظه اتفاقاتی را که افتاده بود با جزئیات تعریف کردند، احساس کردم کمی آرام گرفته ام… بالاخره پس از روزها از زبان کسی که قابل اعتماد بود شرح چگونگی مرگ هدی را شنیدم، چون در این مملکت که گویا حتا ما اجازه نداریم از آقایان مسئول بپرسیم که جزئیات مرگ عزیزمان چگونه بوده است و آنها هم حاضر نیستند که به خاطر التیام درد ما هم که شده، حداقل ما را در جریان جزء به جزء واقعه قرار بدهند…

 

خانواده فاطمه درویش نیز پیام آور تسلیت او برای فریده جمشیدی بود. یکی دیگر از حاضران از ویژگی های شخصیتی هدی صابر گفت. سپس مردانی که همسران شان در زندان اوین به سر می برند، خطاب به فریده جمشیدی و دو فرزند هدی صابر، گفتند: ما حاملان پیام همدردی همسران مان از زندان اوین هستیم… چند روز پیش، زنان بند سیاسی زندان اوین، نامه ای نوشته اند خطاب به «دلیر مردان بند 350 اوین»، که در اعتراض به مرگ هاله و هدی، اعتصاب غذا کرده اند.

 

…..

 

دیگر غروب شده است و سیاهی شب هم با تمام زور خود می خواهد همه جا را فرا بگیرد… ولی در همین جاست که «پیام آوران زنان زندانی اوین» خطاب به فریده جمشیدی پیام همسران شان را می خوانند:  «خبر شهادت هدی صابر ، ما را در غم و اندوهی جانگداز فرو برد. ما بی اعتنایی به وضعیت هدی صابر را که در اعتصاب بود و باید مورد مراقبت پزشکی قرار می گرفت محکوم می کنیم و از مسئولان می خواهیم که عاملان را مورد تعقیب قضایی قرار دهند.»

 

 

 

و من در حالی که غروب دیگر پایان یافته و تاکسی در سیاهی شب می راند، چهره  فریده جمشیدی را مجسم می کنم که درد و رنج اش را فرو می خورد و نام زنان زندانی را زیر لب مرور می کنم:  نسرین ستوده، بهاره هدایت، مهدیه گلرو؛ فاطمه درویش؛ لیلا توسلی؛ عاطفه نبوی؛ نازنین حسن نیا؛ عالیه اقدام دوست؛ هانیه فرشی شتربان؛ لادن مستوفی؛ شعله طائب؛ منیژه نصرالهی؛ صهبا رضوانی؛ سوسن تبیانیان؛ نازیلا دشتی؛ فرح واضحان؛ کفایت ملک محمدی؛ فاطمه خرمجو و… که از میان اینان دو نفر، هنگامه شهیدی و پروین جوادزاده به مرخصی آمده اند، اما سرنوشت زهرا جباری هنوز در ابهام است که آیا به بیمارستان منتقل شده یا نه. همین تازگی ها منصوره بهکیش و مریم مجد و زهرا یزدانی به جمع زنان زندانی پیوسته اند و کمی قبل تر بود که مریم بهرمن، عطر بهار نارنج شیراز به این جمع پیوست و همین چند روز پیش تولدش را در زندان گذراند. آن سوتر در تبریز اشرف علیخانی است که برای حکم 3 سال حبس اش در همین روزهای گرم خردادماه، به زندان فراخوانده شد…

 

منبع : مدرسه فمینیستی

 

 

 

 

Advertisements

نامه نسرین ستوده به هاله سحابی: گل زنبقی كه از حياط زندان چيده بودی، پژمرد

مدرسه فمینیستی: نسرین ستوده، وکیل و فعال جنبش زنان که از 13 شهریور 1389 بازداشت و سپس با حکم11 سال حبس تعزیری و 20 سال محرومیت از وکالت و خروج از کشور به بند زنان سیاسی زندان اوین منتقل شد و در همانجا با هاله سحابی که حکم 2 سال حبس اش را می گذراند هم سلول شد، نامه ای در غم فراق او به نگارش درآورده است. به گزارش مدرسه فمینیستی، نسرین ستوده این نامه را سه روز پس از مرگ دلخراش هاله سحابی که در پی درگیری  و ضرب و شتم در تشیع جنازه پدرش رخ داد، نوشته است. متن کامل نامه نسرین ستوده را در زیر می خوانید:

هاله‌ي عزيزم !

 مرگ پايان كبوتر نيست!

سه روز است ناباورانه، باور مي‌كنيم غم از دست دادن‌ات را. ناباورانه سوگواري مي‌كنيم براي خبري كه دعا مي‌كرديم دروغ باشد. سه روز بند زنان سياسي زندان اوين نام تو را با هر آواز مهر و محبت و آزادگي تكرار مي‌كنند.

حكايت آزادگي‌ات از رنجي كه سه نسل از شما در راه آزادي و دمكراسي تحمل كرد تا شبي كه همگي با اشك شوق بدرقه‌ات كرديم تا شايد حضورت قوت قلبي براي پدري باشد كه جز براي آباداني و سربلندي وطن قدمي برنداشت، ادامه داشت.

ولي افسوس كه ملت ايران به جاي بهبودي پدر، دختر را نيز از دست داد.

ما مطابق اخباري كه از اينجا و آنجا به گوشمان رسيده است اينطور دستگيرمان شد كه جان بر سر دفاع از حق عزاداري خانوادگي‌ات نهادي. حقي كه بارها از خانواده‌هاي داغدار ايراني سلب شده است. ما كه اينجا از نزديك تو را شناختيم و ديديم كه حتي در زماني كه پدر در بيمارستان بود حاضر نشدي از حق قانوني حضور در تجمعات مردمي چشم‌پوشي كني و تعهدي اينچنين بسپري، مي‌دانيم كه تو چنين دلير زني بودي كه تا پاي جان بر سر حقوق قانوني‌ات در برابر كساني كه حقوق‌ات را ناديده مي‌گيرند، ايستادگي كني.

چنان با معصوميت و سادگي از حق‌ات دفاع كرده بودي كه بالاخره آزادت كردند. تو گويي حق‌ات را به رسميت شناخته بودند.

بي‌معارضه و بدون هيچ ترديدي حقوق‌ات را مي‌خواستي و اين خود در استواري قدم‌ات نقشي به سزا داشت.

هاله‌ي عزيزم!

تو حال خانواده‌هاي زنداني را بهتر از هركس مي‌دانستي چرا كه غالبا زنداني داشتيد. غالبا يكي از شما در زندان به‌سر مي‌برد و دست آخر خودت راهي زندان شدي . . . اينگونه بود كه خانه‌ي شما غالبا زنداني داشت. زندانيان آزاده.

يادت مي‌آيد با چه صبر و متانت و چه شادماني‌يي حكمي را تحمل مي‌كردي كه هيچ شايسته‌ي آن نبودي.

يادت مي‌آيد گفته بودي زندان براي تو تجربه‌اي مشابه اردوي آموزشي _ تفريحي است؟ يادت مي‌آيد عاشقانه همه را دوست داشتي و بچه‌ها تو را عاشقانه دوست داشتند؟

عمر با صفايت چه كوتاه بود، اما داستان آزادگي تو در لابلاي گل‌هاي چادرت باقي است كه به يادگار گذاشته‌اي.

گل زنبقي كه در آخرين شب در بازگشت از دادسرا، از حياط زندان چيده بودي، امروز صبح پژمرد. او زودتر از ما خبردار شده بود . . .

نسرين ستوده / بند زنان سياسي / زندان اوين  /خرداد /90

این نوشته در مدرسه فمینیستی منتشر شده است

هاله سحابی، جستجو گر برابری در متون «مقدس»، بر اثر ضربات نامقدس وارده ، جان باخت

مدرسه فمینیستی :  خبر کوتاه است: هاله سحابی، فعال جنبش زنان و قرآن پژوه، در مراسم تشیع پدرش مهندس عزت الله سحابی، کشته شد. به گزارش سایت جرس هاله سحابی در مراسم تشییع پدرش بر اثرضرب و شتم  وارده از سوی لباس شخصی ها درگذشت. هاله سحابی صبح امروز، 11 خردادماه 1389 در صف جلو تشییع کنندگان پیکر مهندس سحابی به رفتار خشونت آمیز نیروهای امنیتی و لباس شخصی ها اعتراض کرده، مورد حمله آنان قرار می گیرد. ماموران مانع طی مسیر برای تشییع پیکر مهندس سحابی شده اند. هاله سحابی که دسته گلی به دست داشته و پیشاپیش همه حرکت می کرده است با ممانعت ماموران مواجه می شود. ولی او می گوید باید از همین مسیر، تشییع جنازه صورت گیرد. با مقاومت او ماموران با وارد آوردن ضربات لگد و … به شدت او را مضروب می کنند . هاله بر اثر ضربات وارده، بیهوش روی زمین می غلطد . برخی از زنان شرکت کننده در مراسم، با مشاهدۀ بیهوشی هاله، به یاری او می شتابند و سعی می کنند با دادن تنفس مصنوعی، وی را تا رسیدن آمبولانس، زنده نگه دارند. پس ازمدتی، آمبولانس می رسد و تن خسته و بیهوش هاله به بیمارستان محلی منتقل می شود؛ اما متاسفانه معالجات بخش اورژانس بیمارستان، نتیجه نمی دهد و در کمال ناباوری و بهت همگان، دختر ارشد مهندس سحابی به شهادت می رسد.


هاله سحابی که بود ؟

هاله سحابی به سال 1334 در خانواده مبارز چشم به جهان گشود. و امروز که او درگذشت فقط 56 سال داشت. او یکی از مبارزان قدیمی ایران بود از قبل از انقلاب سوابق مبارزاتی داشت و همینطور بعد از انقلاب. او از اعضای «مادران صلح» بود و عضو رسمی شورای فعالان ملی مذهبی و قرآن پژوه و از فعالان حوزه زنان بود.

 

هاله سحابی  را در 14 مرداد 1388 در میدان بهارستان و در تجمعی که در مخالفت با برگزاری مراسم تحلیف محمود احمدی‌نژاد در خیابان‌های اطراف مجلس، تشکیل شده بود در حالی که سر و صورتش با زخم باتوم، خونفشان بود بازداشت کردند. پس از آن او را به دو سال حبس محکوم کردند و حکم اش به اجرا درآمد و او در میان زنان زندانی اوین بود تا این که خبر سکته و بستری شدن  پدرش، مهندس عزت الله سحابی، قلب همه را تکان داد. زندانبانان بالاخره پس از چند روز بستری شدن پدرش، به هاله سحابی مرخصی می دهند تا این آخرین روزهای وداع را در کنار پدر باشد.

هاله سحابی یکی از مبارزان پیشکسوت ایران بود. وی حتا از قبل از انقلاب سوابق فعالیت های اجتماعی و فرهنگی داشت و مبارزات خود را بعد از انقلاب نیز پی گرفت.  هاله از دامان یک خانوادۀ شناخته شده و اصیل و مبارز در ایران فراروییده است. او محقق پیگیر و خستگی ناپذیر متون مقدس (قرآن مجید) و از اعضای «مادران صلح» بود و عضو رسمی شورای فعالان ملی مذهبی و از فعالان حوزه زنان بود.

 

هاله سحابی به راستی از معدود زنان قرآن پژوه ایرانی بود که به دنبال اثبات برابری زن و مرد، سال های طولانی از عمر خود را به جستجو و استخراج جایگاه و منزلت متعالی زنان و برابری آنان نسبت به مردان در قرآن مجید صرف کرد. او که به همراه نادر قیداری و لطف الله میثمی کتابی با نام «احد، قله بحران، قله مدیریت» را در 305 صفحه، سال ها پیش منتشر کرده، دغدغه اش در طی سال های متاخر، یافتن راهی برای ورود و اثبات برابری زن و مرد و سرایت دادن آن به افکار بخشی از جامعه بود که امروز ملی ـ مذهبی اش می خوانند.

 

هاله سحابی معتقد بود: وقتي قرآن را با نگاهي زنانه بخواني و دغدغه ات اين باشد كه بخواهي حضور زنان را در قرآن بررسي كني، آن وقت چهره زني را مي بيني كه بر اساس آيات قرآن از منزلت بالايي برخوردار شده است. دسترسي به حق اقتصادي، ممانعت از زنده به گور كردن دختران، و اجبار به ازدواج با آنان نكات مثبتي است كه در تاريخ آن روزگار براي زنان اتفاق افتاد اما تفاسير امروزي بايد شكل متفاوتي پيدا كند به گونه اي كه اگر زن در زمان پيامبر به حق ارثي معادل نصف مرد مي رسيد بايد در اين 1400 سال و بر اساس پيشرفت اقتصادي، اجتماعي زنان، در اين موارد مفسران ما قايل به نگاه تازه اي مي شدند كه متاسفانه چنين چيزي به چشم نمي خورد.»

هاله سحابی در 29 خرداد 1387 در سمیناری با عنوان «زن و دکتر شریعتی» دغدغه ها و پرسش هایش را در سال ها کار و تلاش در حوزه قرآن پژوهی چنین بیان می کند: «آيا هر آنچه در اين كتاب درباره موضوع زنان آمده، براي هميشه بوده است؟ يا از همان آغاز هم تعدادي از اين آيات موقتي بوده‌اند و يا در مدت كوتاهي به آيه ديگري تبديل يافته‌اند؟»

با این حال او معتقد بود: «فضيلتي كه در قرآن آمده معناي عینی و مادي دارد و نه صرفا ارزشي. هر جا در قرآن سخن از برتري و فضيلت كسي بر ديگري است، دليلش غالبا همان برتري ها در امكانات و توانايي هاي دنيايي بوده است. هر جا در قرآن از فضيلت صحبت شده است مراد: روزي، قدرت ، علم ، دانش و مهارت است. مثلابارها از فضيلت هاي قوم بني اسرائيل سخن گفته است يا فضيلت داوود (ع) بر پيامبران ديگر يا … پس برتري ارزشي از اين واژه مراد نمي شود. در اين كتاب معمولابه صاحبان فضيلت امر مي شود تا حقوق «ديگران» را كه محروم ترند رعايت كنند. به آزادان خطاب مي شود رعايت بردگان را بكنند، به ثروتمندان خطاب مي شود، انفاق كنند يا اين كه به مرد براي مراعات حقوق زن سفارش شده است. حتي در آيه 75 سوره نساء آمده است، چرا به خاطر مستضعفان و مردان و زناني كه زير ستم ظالمان قرار گرفته اند نمي جنگيد و آنان را ياري نمي كنيد؟ بنابراين اگر در آن روزگار مرد خطاب آيات قرآن است به اين دليل بوده كه در آن دوره امكاناتي بيش تر از زن داشته است اما اين روزها ديگر فضيلت به معنايي كه در قرآن آمده است صرفا به مرد محدود نمي شود و زنان نيز در جامعه از سطوح مختلف فضيلت برخوردار شده اند. جالب اين است كه در سوره نسا كه درباره فضيلت مردان صحبت شده، اين آيه نيز آمده است كه «هرگز نسبت به فضيلت هايي كه يكي بيش از ديگري دارد حسرت نخوريد و تمنا نكنيد، براي مردان آن چيزي باقي مي ماند كه خود كسب كرده اند و براي زنان نيز همان نصيبي مي ماند كه خود به دست آورده اند» و اين نصيب هم که معناي اقتصادي و مالي دارد مي تواند به معناي امكانات ديگر اجتماعي هم باشد.»

مدرسه فمینیستی یاد و خاطره هاله سحابی را گرامی می دارد و خواهان پی گیری قضایی عاملان قتل این زن برجسته ایرانی است، زنی که جسارت او در کاویدن متون مقدس برای گشودن راه  برای زندگی بهتر زنان کشورش کم نظیر است. و همینطور یاد پدرش، مهندس عزت الله سحابی گرامی باد که مردی مبارز و تاثیرگذار در تاریخ معاصر ایران بود.